Business intelligence meest vergaand ingezet rond ERP-projecten

BI is volgens Panorama het meest vergaand ingevoerde digitale initiatief rond ERP-projecten. Wat betekent dit voor ERP-data, analyses en softwarekeuze?

Welke producten blijven winstgevend als de inkoopkosten stijgen? Wat gebeurt er met de voorraad wanneer de vraag terugloopt? En waar ontstaan leverproblemen als een leverancier vertraging oploopt? Bedrijven hebben gegevens nodig waarmee ze zulke vragen kunnen beantwoorden. Een ERP-systeem legt veel van die informatie vast, maar om de gevolgen voor de bedrijfsvoering te begrijpen zijn ook analyses nodig.

Business intelligence speelt daarin een belangrijke rol. In het 2026 ERP Report van Panorama Consulting Group komt BI naar voren als het meest vergaand ingevoerde digitale initiatief. Van de onderzochte organisaties meldt 55,3% een aanzienlijke inzet. De uitkomst onderstreept hoe relevant het benutten van bedrijfsdata is rond ERP-projecten.

In het kort

• Business intelligence staat bovenaan bij de onderzochte digitale initiatieven als het gaat om aanzienlijke inzet.
• BI kan gegevens uit ERP en andere systemen omzetten in managementinformatie, dashboards en analyses.
• Veranderende vraag, kosten en beschikbaarheid maken het belangrijk om verschillende scenario’s te kunnen doorrekenen.
• Voor organisaties die ERP selecteren, is het verstandig om vooraf te bepalen welke rapportages, gegevens en koppelingen nodig zijn.

Waarom organisaties business intelligence inzetten

Panorama legt een verband met economische onzekerheid. Volgens de adviesorganisatie willen bedrijven voorspellingen kunnen aanpassen wanneer de omstandigheden veranderen. Business intelligence (BI) kan helpen om te onderzoeken wat wijzigingen in vraag, kosten of leveringsbeperkingen betekenen voor hun prestaties. De gemelde inzet zegt overigens iets over de toepassing van BI binnen de onderzochte groep; het percentage bewijst op zichzelf niet hoeveel rendement die organisaties ermee behalen.

Voor een bedrijf wordt dat concreet wanneer een bestaande planning niet meer aansluit op de werkelijkheid. Een omzetprognose kan bijvoorbeeld nog uitgaan van stabiele inkoopprijzen, terwijl leveranciers inmiddels hogere tarieven rekenen. Door verkoopgegevens en kosten samen te analyseren, wordt zichtbaar welke producten of klantgroepen onder druk komen te staan. Dat geeft een manager aanknopingspunten om prijzen, inkoopafspraken of het assortiment te beoordelen.

Hoe werken BI en ERP samen?

ERP ondersteunt bedrijfsprocessen zoals inkoop, voorraadbeheer, verkoop en financiële administratie. Daarbij ontstaan gegevens over bestellingen, leveringen, facturen en kosten. Business intelligence helpt om die gegevens te combineren en vanuit verschillende invalshoeken te bekijken. Denk aan de ontwikkeling van de brutomarge per productgroep, de voorraad per vestiging of de leverbetrouwbaarheid van leveranciers.

Die analyse kan plaatsvinden met functionaliteiten binnen het ERP of met gekoppelde BI-software. Welke oplossing past, hangt af van de informatiebehoefte en de beschikbare systemen. Voor een standaard financieel overzicht kunnen bestaande ERP-rapportages voldoende zijn. Wie ook gegevens uit een webshop, CRM of productiesysteem wil meenemen, moet beoordelen hoe die bronnen samenkomen en welke aanvullende analysemogelijkheden nodig zijn.

De toepassing verschilt bovendien per sector. In ons artikel over business intelligence in de zorg beschrijven we bijvoorbeeld hoe gegevens over personeel, kosten en capaciteit kunnen bijdragen aan betere sturing. De centrale vraag blijft welke informatie een organisatie nodig heeft om een beslissing te nemen.

Van een BI-dashboard naar een concrete beslissing

Een BI-dashboard kan laten zien dat de voorraadwaarde stijgt, terwijl de omzet nauwelijks verandert. Dat signaal wordt pas bruikbaar wanneer medewerkers kunnen achterhalen wat eronder zit. Gaat het om enkele langzaam verkopende artikelen? Is vooruit ingekocht vanwege langere levertijden? Of zijn bestelhoeveelheden gebaseerd op een vraag die inmiddels is afgenomen?

Neem een groothandel die verkoop, voorraad en openstaande inkooporders naast elkaar zet. Uit die analyse kan blijken dat bepaalde artikelen minder worden verkocht, terwijl nieuwe leveringen al onderweg zijn. De inkoper kan vervolgens beoordelen of bestellingen nog kunnen worden aangepast. De verkoopafdeling kan onderzoeken of het assortiment of de commerciële aanpak moet veranderen. Dit is een praktisch voorbeeld van hoe ERP-data als stuurinformatie kan dienen.

Datagedreven werken vraagt daarmee ook om afspraken over opvolging. Wie beoordeelt een afwijking, wanneer is ingrijpen nodig en welke medewerker kan daarover beslissen? Een dashboard ondersteunt dat proces, maar de organisatie moet zelf bepalen hoe de inzichten worden gebruikt.

Met scenarioanalyse de gevolgen vooraf bekijken

Naast inzicht in bestaande prestaties kunnen BI- en planningstools, afhankelijk van hun mogelijkheden en inrichting, helpen om scenario’s door te rekenen. Bij een scenarioanalyse verander je bepaalde aannames en bekijk je wat dat betekent voor de uitkomst. Een bedrijf kan bijvoorbeeld onderzoeken:

• Stijgende inkoopkosten: wat gebeurt er met de marge als materialen 5% duurder worden en verkoopprijzen gelijk blijven?
• Dalende vraag: hoeveel voorraad blijft liggen wanneer klanten minder bestellen dan verwacht?
• Langere levertijden: welke productieorders komen in gevaar als een leverancier twee weken later levert?
• Groeiende verkoop: zijn voldoende materialen, medewerkers en machines beschikbaar om extra orders uit te voeren?

Daarvoor moeten de relevante gegevens en berekeningen beschikbaar zijn. Denk aan verwachte verkoopvolumes, kostprijzen, prijsafspraken en beschikbare capaciteit. Een scenario is daarbij geen voorspelling die vanzelf uitkomt. Het maakt inzichtelijk wat er zou kunnen gebeuren onder gekozen omstandigheden, zodat beslissers alternatieven kunnen vergelijken.

Voor productiebedrijven kan zo’n analyse aanleiding zijn om de planning te herzien. Een hogere verwachte vraag vraagt mogelijk om extra materiaal, maar ook om voldoende machine- en personeelscapaciteit. Alleen naar omzet kijken geeft dan een onvolledig beeld. Juist de samenhang tussen commerciële, operationele en financiële gegevens maakt de analyse bruikbaar.

Betrouwbare managementinformatie begint bij de gegevens

Wanneer afdelingen verschillende definities gebruiken, kunnen dashboards elkaar tegenspreken. Verkoop rekent bijvoorbeeld met geboekte orders, terwijl finance alleen gefactureerde omzet meet. Beide cijfers kunnen correct zijn, maar ze beantwoorden een andere vraag. Zonder duidelijke definities ontstaat discussie over de cijfers voordat iemand aan de inhoudelijke beslissing toekomt.

Ook data-integratie vraagt aandacht. Artikelen, klanten en leveranciers moeten herkenbaar zijn wanneer gegevens uit meerdere systemen worden gecombineerd. Daarnaast moet duidelijk zijn hoe vaak informatie wordt bijgewerkt. Een dagelijks bijgewerkt dashboard kan geschikt zijn voor een managementoverleg, terwijl operationele beslissingen soms actuelere gegevens vragen. Een koppeling maakt informatie dus niet automatisch realtime of betrouwbaar.

Die afhankelijkheid van goede gegevensuitwisseling komt ook terug in ons artikel over Airbus en datakoppelingen rond ERP. Daar staat de verbinding tussen engineering, productie, planning en onderhoud centraal. Voor BI geldt dezelfde praktische voorwaarde: de gegevens moeten aansluiten op het proces dat je wilt analyseren.

Neem rapportagebehoeften mee in de ERP-selectie

Het onderzoek van Panorama noemt ook budgetoverschrijdingen: meer dan een kwart van de organisaties overschreed het projectbudget, waarbij aanvullende technologiebehoeften als belangrijkste oorzaak werden genoemd. Dat betekent niet dat BI die overschrijdingen veroorzaakte. Het is wel een aanleiding om vroeg te onderzoeken welke functionaliteiten en uitbreidingen nodig zijn.

Voor BI kun je dat concreet maken door leveranciers een informatievraag uit je eigen organisatie voor te leggen. Laat bijvoorbeeld demonstreren hoe je de marge per klant bekijkt en hoe je doorklikt naar onderliggende transacties. Beoordeel daarbij de volgende punten:

• Beschikbare gegevens: welke informatie zit in het ERP en welke gegevens moeten uit andere systemen komen?
• Berekeningen en definities: welke kosten tellen mee en hoe worden omzet, marge en voorraadwaarde berekend?
• Actualiteit: hoe vaak worden gegevens bijgewerkt en past dat bij de beslissingen die je wilt nemen?
• Aanvullende kosten: zijn extra licenties, koppelingen of maatwerk nodig?
• Beheer: kunnen medewerkers rapportages zelf aanpassen of blijft daarvoor ondersteuning van een leverancier nodig?

Daarmee wordt managementinformatie een toetsbaar onderdeel van de ERP-selectie. Je beoordeelt of het systeem de gewenste analyse ondersteunt, hoeveel werk nodig is om die informatie beschikbaar te maken en wie de rapportages later kan beheren. Dat geeft vooraf een duidelijker beeld van zowel de mogelijkheden als de kosten.

Wil je meer inzicht in je bedrijfsdata en betere ondersteuning voor rapportages en analyses? Vul je wensen in en start met ERP-software vergelijken. 

Bron:

Panorama Consulting Group – Panorama Consulting Group Releases Latest Study of ERP Implementation Outcomes, 4 maart 2026.