Nederlands bedrijfsleven ziet kansen, maar worstelt met AI-adoptie

Ontdek hoe bedrijven AI in 2026 gaan inzetten en welke kansen en uitdagingen uit nieuw onderzoek naar voren komen.

We konden dit jaar geen genoeg krijgen van AI, in goede en iets minder goede zin. Sommigen zijn er lyrisch over, anderen vinden het maar niks. Tijdrovende activiteiten werden volop geautomatiseerd, maar ook hele afdelingen werden vervangen door artificiële intelligentie.

Vaak genoeg hebben we stilgestaan bij de rol van AI in het Nederlandse bedrijfsleven. Dat gaan we in dit artikel dit jaar nog een laatste keer doen. En daarvoor kijken we naar de bevindingen uit recent onderzoek van Red Hat, dat plaatsvond onder ruim 900 respondenten wereldwijd.

De belangrijkste bevindingen op een rij:

• Organisaties die deelnamen aan het onderzoek zijn van plan om hun investeringen in AI volgend jaar met maar liefst 36% op te schroeven.
• AI is voor velen de topprioriteit als het aankomt op de IT-strategie. Daarmee gaat AI zelfs onderwerpen als security, hybride/multi-cloud en virtualisatie voorbij. 
• Ook dit jaar is er al veel geïnvesteerd in AI. Toch vinden veel respondenten dat de resultaten achterwege blijven: maar liefst 98% zegt dat ze nog geen klantwaarde realiseren met hun AI-investeringen.
• Desalniettemin houden we volop vertrouwen in het succes van AI: zo denken bijna alle Nederlandse respondenten (98%) dat AI een absolute wereldspeler is, of kan worden. Dit vertrouwen wordt overigens gedeeld door Zweden, Duitsland en Spanje. Uiteraard zijn er ook respondenten, waaronder die uit het Verenigd Koninkrijk en Italië, die de toekomst van kunstmatige intelligentie iets minder optimistisch inzien. 

Er is ook een groep Nederlandse respondenten die nog niet volledig overtuigd is van Artificial Intelligence. Zij noemen het ontbreken van passend beleid vanuit de overheid (57%), gebrekkige compute-infrastructuur (43%) en te weinig betrokkenheid vanuit de private sector (29%) als de grootste obstakels.

Is de adoptie van Artificial Intelligence te snel gegaan?

Al met al lijken de respondenten goed gestemd, als het aankomt op de rol van AI in 2026. Toch laat ook dit onderzoek zien dat er nog voldoende werk aan de winkel is. In de komende 18 maanden gaan veel respondenten zich daarom vooral richten op het volledig integreren van soevereine AI-systemen: oplossingen die volledig door organisaties zelf worden beheerd en gecontroleerd (86%). Dit wordt gevolgd door het creëren van openheid en transparantie in de AI-strategie (85%), en kostenoptimalisatie (84%).

Daarnaast laten de onderzoeksresultaten zien dat veel personeel nog niet helemaal klaar is voor volledige AI-adoptie. Zo zegt men moeite te hebben met het aantrekken en ontwikkelen van de juiste vaardigheden die hierbij komen kijken. Verder ervaart men vooral moeite met:

• Cloud computing (81%)
• Het koppelen van AI aan de eigen bedrijfsdata (40%)
• Scholing in het gebruik van kunstmatige intelligentie (39%)
• Het efficiënt benutten van de mogelijkheden die AI biedt (32%)
• Het samenbrengen van AI-teams, die vaak gescheiden werken van de rest (38%)
• Zicht krijgen op de daadwerkelijke Return on Investment (ROI) van Artificial Intelligence (29%)
• Gebrekkige middelen en het ontbreken van de juiste infrastructuur (27%)
• ‘Shadow AI’: het ongeautoriseerde gebruik van AI-tools binnen de organisatie (99%)

Organisaties zien het potentieel van open-source

Het onderzoek keek ook naar bredere IT-ambities. Wat zijn organisaties volgend jaar van plan? Om te beginnen willen de Nederlandse respondenten meer investeren in open-source software. Deze systemen maken het mogelijk om zelf wijzigingen aan te brengen in de softwareomgeving. Oftewel, je kan het volledig naar eigen wens inrichten.

De respondenten willen de kracht van open-source gaan benutten voor de verdere ontwikkelingen van hun eigen AI-strategie (97%), soevereiniteit en security (99%) en voor hybride en multi-cloudtransformatie (98%). 

Cloud blijft een topprioriteit

Tot slot lijken ook veel respondenten overtuigd door de kracht van cloud-software. Maar dan zijn er wel een aantal obstakels die men nog moet overwinnen:

• Verschaffen van duidelijkheid over de concrete ROI (77%)
• Het ontwikkelen van de juiste vaardigheden (74%)
• Zorgen over soevereiniteit elimineren (71%)
• Sceptisch of terughoudend personeel meenemen in de transformatie (70%)

Als we als laatst nog kijken naar de strategie die men het komende anderhalve jaar wil implementeren, dan wordt er als eerst prioriteit gegeven aan meer flexibiliteit en keuzevrijheid van IT-leveranciers (88%). Dit wordt gevolgd door het beter naleven van geldende wet- en regelgeving (86%) en het beveiligen van de gehele softwareomgeving (85%). 

Bron

Red Hat: ‘Red Hat-onderzoek: Nederlandse organisaties klaar voor brede AI-adoptie, maar onder meer gebrek aan benodigde vaardigheden en ‘shadow AI’ bedreigen ambitie’ - 15 oktober 2025