Dataverlies in het AI-tijdperk: waarom grip op data begint bij ERP

Dataverlies neemt toe door menselijke fouten, explosieve datagroei en de opkomst van AI-tools. Wat kunnen organisaties hieraan doen, en welke rol speelt ERP-software daarbij?

Data wordt met de dag belangrijker. Toch lijken veel organisaties zich dat nog niet te beseffen. Ze zitten op een goudmijn aan waardevolle informatie, en juist deze informatie kan op de lange termijn het verschil maken.

De vraag is alleen: is er sprake van bewuste nalatigheid als het om data gaat, of zijn er andere factoren in het spel? Om antwoord op die vraag te kunnen geven, kijken we in dit artikel naar de bevindingen uit onderzoek dat eind vorig jaar werd uitgevoerd door Proofpoint, Inc., een bedrijf dat zich onder andere bezighoudt met de ontwikkelingen in cybersecurity. Aan het onderzoek namen meer dan 1.000 securityprofessionals deel, verspreid over meer dan vijftien sectoren in tien verschillende landen. 

Data en cybersecurity

Voordat we naar de belangrijkste bevindingen kijken, is het goed om eerst stil te staan bij de relatie tussen de data en cybersecurity van bedrijven.

En deze link is eigenlijk vrij simpel te leggen: meer data betekent dat je meer moet beveiligen. Binnen organisaties worden vaak allerlei tools gebruikt die deze data raadplegen, wat op zijn beurt extra veiligheidsrisico’s met zich meebrengt. Er ontstaan hier namelijk talloze toegangspunten tot je bedrijfsgevoelige data. Het wordt daardoor steeds ingewikkelder om die data goed te beschermen.

De belangrijkste bevindingen op een rij:

De mens hoofdverantwoordelijk voor dataverlies

Mensen vormen de grootste oorzaak van dataverlies. Vaak gaat het in deze gevallen om onzorgvuldige medewerkers, gecompromitteerde accounts of zelfs kwaadwillende insiders. Opvallend genoeg is slechts 1% van de gebruikers verantwoordelijk voor 76% van de incidenten met dataverlies. 

Veel incidenten, te weinig capaciteit om ze op te lossen

Jaarlijks vinden er gemiddeld 11 incidenten met dataverlies plaats. In sommige organisaties zijn er zelfs maandelijks meerdere incidenten. Incidenten worden vaak pas laat opgelost, mede doordat veel securityteams structureel overbelast zijn. 

Data groeit sneller dan organisaties het kunnen beveiligen

Drie op de tien respondenten geeft aan dat de hoeveelheid data binnen één jaar met meer dan 30% is gegroeid. Voor veel organisaties spelen cloud- en SaaS-oplossingen hierin een belangrijke, maar ook negatieve rol. Zo laat het onderzoek zien dat 27% van de cloudopslag bestaat uit verwaarloosde data. Hoe meer data, hoe meer beveiliging nodig is en hoe lastiger het wordt om overzicht te houden.

Overigens ook niet geheel onbelangrijk: meer data leidt ook tot hogere kosten. 

AI creëert een nieuwe categorie interne risico’s

AI: we hebben het er massaal over. En we maken er ook massaal gebruik van. Dat de slimme technologieën genoeg voordelen met zich meebrengen, daar twijfelt niemand aan. Het feit is alleen wel dat ze ook talloze risico’s met zich meebrengen. 

Zo ziet 40% van de respondenten dat dataverlies via AI-tools een belangrijk risico vormt. Iets minder dan 33% zegt zich zorgen te maken over het gebruik van gevoelige data voor AI-training. Een deel van de respondenten (32%) vindt ook dat AI-agents met brede toegangsrechten een kritieke dreiging voor de dataveiligheid vormen.

Tot slot blijkt dat bijna de helft van de organisaties onvoldoende zicht heeft op hoe medewerkers AI gebruiken. Veel organisaties beschikken hierdoor niet over het inzicht en het vermogen om de zogeheten ‘agentic workspace’ (de omgeving waar AI en mens samenwerken) te beheren.

Cybersecurity is te gefragmenteerd

Veel data betekent veel onderhoud en veel tools. En vaak zijn deze tools afkomstig van verschillende partijen. Sterker nog: de onderzoeksresultaten laten zien dat 64% van de respondenten samenwerkt met zes of meer datasecurity-leveranciers. Daarnaast geeft 21% van de ondervraagden aan dat het oplossen van een datasecurity-incident één tot vier weken kan duren.

Eén ding is dus duidelijk: te veel losse tools leidt tot minder overzicht, trage afhandeling van incidenten en een hogere werkdruk voor alle betrokkenen. 

De oplossing? Uniforme, AI-gedreven datasecurity

Gelukkig richt het onderzoek zich niet alleen op de uitdagingen, maar ook op organisaties die actief werken aan oplossingen. En het opvallende? AI is niet alleen een uitdaging, maar ook een belangrijk deel van de oplossing. Zo gebruikt 65% van de respondenten AI-ondersteunde dataclassificatie. Het gaat hierbij om geïntegreerde platforms die gedrag, content en context kunnen analyseren en begrijpen.

AI is dus niet alleen één van de uitdagingen, maar maakt ook integraal onderdeel uit van de oplossing van het grote data-vraagstuk. Zo ziet de helft van de respondenten veilige AI-adoptie als iets positiefs, en verwacht 55% minder dataverlies wanneer er wordt geïnvesteerd in een uniforme aanpak. De toekomst van databeveiliging draait dus om centrale, intelligente beveiliging die zowel menselijk als AI-gedrag kan monitoren en waar nodig bijsturen.

Tl;dr

Dataverlies wordt anno 2026 steeds minder veroorzaakt door de traditionele dreigingen die we kennen. Het zijn niet langer uitsluitend hackers met kwade bedoelingen: menselijke fouten, ongecontroleerde datagroei en te snel geïmplementeerde AI-tools vormen een nieuwe uitdaging. 

Veel organisaties missen vooral zicht en samenhang. Het is daarom belangrijk dat we meer gaan investeren in geïntegreerde, AI-gestuurde datasecurity-platforms die gedrag kunnen begrijpen en waar nodig kunnen ingrijpen. Zo wordt AI een belangrijke bouwsteen van moderne databeveiliging en wordt data overzichtelijker en beter beschermd.

De rol van het ERP-systeem

Bij veel organisaties ontbreekt het dus aan zicht en samenhang. En laat daar nu de perfecte oplossing voor zijn: het ERP-systeem. Software ter ondersteuning van Enterprise Resource Planning (ERP) helpt bij het centraliseren van al je data. Wil je iets weten, dan is deze data opgeslagen binnen de ERP-omgeving, waar iedereen werkt met realtime gegevens. 

De rol van ERP-software in datamanagement is dus erg interessant. Een modern ERP-systeem fungeert als een centrale database waarin processen, documenten en transacties samenkomen. Geen versnipperde data over losse tools en afdelingen, maar één gestructureerde omgeving waar alles nauwkeurig wordt vastgelegd. 

ERP maakt het daardoor niet alleen makkelijker om data te beheren, maar ook om deze beter te beveiligen. Minder datasilo’s betekent minder ongecontroleerde kopieën van gevoelige informatie in omloop. Daarnaast bieden steeds meer ERP-platformen integraties met security- en dataclassificatie-oplossingen, waardoor organisaties beter zicht krijgen op wie (mens of AI) toegang heeft tot welke data. ERP is daarmee niet alleen een operationeel systeem, maar een belangrijke schakel in het voorkomen van data-wildgroei en het verkleinen van risico’s.

Bron

Proofpoint – 2025 Data Security Landscape